ΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΑΘΗΛΩΣΗ, ΑΠΟΨΕΙΣ

«Ο Πλάτων υπήρξε ο πρώτος και μεγάλος δάσκαλος που συνέδεσε τα καθεστώτα με τα συναισθήματα των ανθρώπων» εξήγησε στο «Βήμα» ο κ. Στέλιος Ράμφος στα μέσα της εβδομάδας. Το νέο βιβλίο του υπό τον τίτλο «Καλλίπολις ψυχή» (εκδόσεις Αρμός) αποτελεί μια ερμηνευτική ανάγνωση της «Πολιτείας» του Πλάτωνος, όπου οι πέντε τύποι πολιτευμάτων αντιστοιχούν σε πέντε τύπους ανθρώπινων ψυχών, ανθρώπινων χαρακτήρων δηλαδή βάσει των οποίων διαμορφώνονται τα κοινωνικά καθεστώτα. «Η έκπτωση κάθε καθεστώτος σε αυτό το ουτοπικό σχήμα, της δημοκρατίας συμπεριλαμβανομένης, συνοδεύεται από μεγαλύτερο ποσοστό μερικότητος, δηλαδή ιδιοτελείας, η οποία στην πιο ακραία εκδοχή της σημαίνει τυραννία» συνέχισε ο ίδιος. «Αυτό είναι πάρα πολύ σοφό και κατ' εξοχήν κρίσιμο για το σήμερα που εξακολουθούμε ν' αναπαράγουμε ένα καθεστώς διχονοίας. Εάν μπορούσαμε πράγματι στην Ελλάδα να καταλάβουμε ότι η μοίρα μιας κοινωνίας, όπως μας υπενθυμίζει ο Πλάτων, εξαρτάται από το βάθος της αρμονίας, των συμφωνιών δηλαδή που δύνανται να επιτύχουν τα πολιτικά της μέρη, θα είχαμε προχωρήσει πάρα πολύ. Νομίζω δε ότι αυτή θα ήταν και η λύση της κρίσεως. Δεν είναι η ανάπτυξη από μόνη της, είναι η υποδομή μιας πολιτικής ενότητος που θα διευκόλυνε τα πάντα» υπογράμμισε ο στοχαστής. «Εάν σήμερα δεν προχωρούμε είναι γιατί η κοινωνία δεν βοηθάει καθόλου με τη συντηρητική της στάση απέναντι στις μεταρρυθμίσεις. Οι μεταρρυθμίσεις είναι πιο σημαντικές από την υπερφορολόγηση. Ενώ λοιπόν η τελευταία προχωρεί ακάθεκτα, μεταρρυθμίσεις δεν γίνονται. Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Μια συλλογική κατάθλιψη επειδή ακριβώς οι όροι της βοήθειας είναι βαρύτατοι αλλά και ο δρόμος αυτός ο μοναδικός. Δεν είναι ότι έπρεπε να γίνει κάτι άλλο, έπρεπε να γίνει σίγουρα κάτι ηπιότερο και ανθρωπινότερο» τόνισε.

Κύριε Ράμφο, τα τελευταία χρόνια περιγράφετε ως βασικό πρόβλημα της χώρας κάτι που μοιάζει με ιδιότυπη πολιτισμική καθήλωση. Πού την αποδίδετε ακριβώς;

«Είναι κάτι στο οποίο έχω επιμείνει πολύ στο βιβλίο μου Η λογική της παράνοιας (2011) και στο βιβλίο Time out (2012) για την ελληνική αίσθηση του χρόνου αλλά και στο βιβλίο Ο "άλλος" του καθρέφτη (2012) σχετικά με το πόσο συνδεδεμένος είναι ο Ελληνας με τη "μαμά" του. Επιμένω σε αυτό ακριβώς το στοιχείο: ότι είμαστε ακόμη ανήλικοι λογικά και ότι παραμένουμε σε μια παιδική ηλικία της οποίας κρίσιμο χαρακτηριστικό είναι το συναίσθημα. Η πολιτισμική αντίληψη γι' αυτά τα πράγματα λέει ότι όπου δεν υπάρχει ισορροπία λόγου και αισθήματος, στην κουλτούρα, στις συμπεριφορές και στις νοοτροπίες των ανθρώπων, ατροφεί η κρίση και η λογική και κυριαρχεί μια βίαιη συναισθηματική αντίδραση των ανθρώπων. Η αντίληψη του πολιτικού βίου περιορίζεται σε κάτι που μοιάζει με γρονθοκόπημα, με έναν αγώνα επιβολής. Το αποτέλεσμα βεβαίως είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν μπορούν να οργανώσουν ένα ικανοποιητικό θεσμικό σύστημα. Οταν μια χώρα έχει αδύναμους θεσμούς, το πρώτο πράγμα που πλήττεται είναι το κράτος της. Η Ελλάδα ως μόρφωμα πολιτικό έχει ένα τεράστιο πρόβλημα: έχει ένα κράτος που δεν λειτουργεί επειδή του πίνουν το αίμα τα κόμματα. Δημοκρατία όμως χωρίς κράτος δεν μπορεί να υπάρξει. Δεν γίνεται τίποτα επειδή ακριβώς αυτός ο μηχανισμός της συγκεντρώσεως και της οργανώσεως ενός συλλογικού "θέλω" δεν μπορεί να πάρει μια λειτουργική μορφή».

Είναι, λέτε, ανυπέρβλητο το πρόβλημα;

«Λέω ότι το χρόνιο πρόβλημά μας εκφράστηκε στην τελευταία πενταετία πια με την οξύτητα της δημοσιονομικής κρίσεως. Ε, δεν μπορεί πια η Ελλάς να υπάρξει έτσι, ή θα το διαλύσουμε το οικόπεδο ή θα το διορθώσουμε! Το νόημα της κρίσεως είναι ακριβώς ότι έχουμε μια φοβερή ευκαιρία γι' αυτό το πράγμα. Διότι πλέον δεν είμαστε μόνοι μας. Γιατί πια μας δίδουν χρήματα άλλοι και μας επιβλέπουν άλλοι. Τι χρειάζεται; Εμείς να μελετούμε καλύτερα τα προβλήματά μας - να μην υπογράφουμε, δηλαδή, μνημόνια χωρίς προηγουμένως να έχουμε δει τι προβλέπουν - και να δώσουμε στους άλλους, σ' εκείνους που θέλουν να βοηθήσουν, να καταλάβουν πώς λειτουργούμε εμείς. Διότι εδώ έχει συμβεί το εξής παράδοξο: είμαστε η χώρα με τις τρομακτικές πελατειακές σχέσεις, με το παραληρηματικό χρέος, τριακόσια τριάντα δισεκατομμύρια ευρώ σε απόλυτους αριθμούς, και ταυτοχρόνως είμαστε εκείνοι που έχουν υποστεί μέτρα τέτοια που κανένας άλλος ευρωπαϊκός λαός δεν θα άντεχε. Δηλαδή, βλέπουμε την παράξενη ψυχική πόλωση στο όργιο της ατασθαλίας και στην αποδοχή αυτών των πρωτοφανών θυσιών. Εδώ πρόκειται για ψυχοπαθολογική κατάσταση πια και μάλιστα χωρίς αντίδραση. Ποιος πάει αλήθεια στα συλλαλητήρια; Πρέπει να αναδειχθεί αυτό ως πρόβλημα, έχουμε έναν λαό ο οποίος έχει καταντήσει "ψυχάκιας": ό,τι του δώσεις δηλαδή το αρπάζει και επιζητεί κι άλλα και ό,τι του αποσπάσεις είναι ικανός να το στερηθεί μέχρι τέλους. Γιατί; Γιατί δεν έχει εμπιστοσύνη σε τίποτα. Ποιος; Ενας λαός εξαιρετικά δύσπιστος επειδή τον έχουν εξαπατήσει κατά το παρελθόν κατά κόρον και πολλαπλώς. Η πολιτική τάξη κατάφερε ακριβώς με τις πελατειακές σχέσεις να αφαιρέσει πλέον και τα τελευταία λείψανα εμπιστοσύνης από τους ανθρώπους».

Η θρησκεία πώς εγγράφεται στο ευρύτερο πρόβλημα;

«Στο μέτρο που η Ορθοδοξία συνδέεται με παρωχημένες νοοτροπίες που θέλουν κλειστή την κοινωνία και όχι ανοικτή ώστε να ευνοούνται οι μεταρρυθμίσεις έχουμε ένα πρόβλημα σοβαρό. Πρόκειται για ένα πολιτισμικό δεδομένο εξαιρετικά ισχυρό, μιας άλλης όμως εποχής. Το δράμα της Ορθοδοξίας είναι ότι μέχρι στιγμής αποκρούει κάθε εκσυγχρονισμό της κοινωνίας, δεν αντιλαμβάνεται το ζήτημα του χρόνου, όντας η ίδια στην αιωνιότητα δεν μπορεί να συμμετάσχει σε αυτό που λέμε εξέλιξη επί της γης. Επειδή λοιπόν ο πολιτικός βίος δεν παράγει νόημα για την κοινωνία, μοιραία αγκυλωνόμαστε στο παρελθόν. Η τεράστια δύναμη του εκκλησιαστικού χώρου και ο μεγάλος επηρεασμός που ασκεί έγκειται στο γεγονός ότι η κοινωνία δεν προχωράει και επομένως το παρελθόν καθίσταται το πιο πειστικό επιχείρημα και ο τόπος του νοήματος. Βλέπετε ότι δεν συζητούμε για το μέλλον, δεν συζητούμε διότι "έχει ο Θεός". Δεν συζητούμε για το μέλλον διότι ο μόνος πειστικός χρόνος εγγράφεται στα μεγαλεία του παρελθόντος. Αυτό ψυχολογικά είναι απολύτως εξηγήσιμο διότι, όταν το παρόν δεν φαίνεται να έχει μέλλον και εφόσον η σωτηρία μου δεν θα εξαρτηθεί από τις ιστορικές μου πράξεις, τότε τι μένει; Το μεγάλο Βυζάντιο και η μεγάλη αρχαιότης! Εάν, λοιπόν, δεν χωρέσει στη λύση του ελληνικού ανθρωπολογικού προβλήματος η σημασία που έχει η ανθρώπινη πράξη, και συνεπώς το νόημα των πραγμάτων που αυτή φέρει, δύσκολα θα υπάρξει πρόοδος».

Επιστρέφουμε, λοιπόν, στον Πλάτωνα με ποια προοπτική, κύριε Ράμφο;

«Πάμε πίσω στον Πλάτωνα όχι με μια προοπτική αρχαιολογικής αναγνώσεως αλλά με την προοπτική μιας κοινωνίας η οποία κινείται. Επιστρέφουμε επομένως με κριτήρια δυναμικής ερμηνείας και αναζήτησης νοήματος. Κάθε φορά που ζητούμε νόημα έρχεται μέλλον, όποτε δεν ζητούμε νόημα έρχεται παρελθόν. Γιατί μισήσαμε τους αρχαίους ημών στα σχολεία; Γιατί μαθαίναμε υποτακτικές και παρατατικούς, δεν μαθαίναμε ποιο ήταν το νόημα των κειμένων. Τώρα με την κρίση έχουμε σηκώσει τα χέρια ψηλά και είμαστε όλοι άρρωστοι. Μα τώρα όμως είναι η ώρα για δημιουργία! Πρέπει με εμπιστοσύνη στον εαυτό μας να καταλάβουμε ότι η ώρα της δυσκολίας είναι ώρα δημιουργίας, αναγεννήσεως. Η παγκόσμια και η ελληνική ιστορία το υποστηρίζουν: οι μεγάλες αλλαγές δεν προέκυψαν από περιόδους ευπορίας και ανέσεως, πρώτα ήλθαν και νικήθηκαν οι Πέρσες και ύστερα έγινε ο χρυσός αιώνας».

ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ κ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗ, ΑΠΟΨΕΙΣ

Διάβασα με προσοχή το άρθρο του Γιώργου Γραμματικάκη, σε διάφορες ιστοσελίδες, με τον τίτλο «Συλλάβετέ με, είμαι υποψήφιος τρομοκράτης…» 
 
«Είμαι ένας υποψήφιος τρομοκράτης. Δεν ξέρω από όπλα. Η ανάγκη μόνον με οδηγεί: Να δω πάλι λίγα χαμόγελα στους δρόμους, να αισθανθώ την ελπίδα να κυκλοφορεί», γράφει ο καθηγητής  και επιτίθεται σε νυν και πρώην πρωθυπουργούς για την οικονομική κρίση.
Κι αλλού, προσθέτει: «Όχι, δεν έχω πια ελπίδες, ο δρόμος που επέλεξα εγώ είναι δύσκολος αλλά σωστός».
Κι ακόμα: «Όσο όμως κατάρτιζα με επιμέλεια τους στόχους μου, όλο και πλήθαιναν οι υποψήφιοι προς αφανισμό: Εδώ οι προύχοντες της πολιτικής, από δίπλα εκείνοι που έκρυβαν με ιδιοτέλεια την αλήθεια, παραπέρα οι κοντόφθαλμοι αξιωματούχοι της Ευρώπης, λίγο πιο κάτω οι αξιολογητές και οι μαύρες οθόνες τους, πιο πέρα όσοι δεν δάκρυσαν μπροστά στον άνεργο».
Ο Γιώργος Γραμματικάκης είναι ένας άριστος χειριστής των πλεονεκτημάτων της ευφυίας του του λόγου. Ποιος μπορεί να το αμφισβητήσει αυτό; Όμως δεν θέλω να μείνω εκεί, ούτε να γράψω υποκριτικά «τι ωραίο κείμενο»! Απλά γιατί τούτες οι αναφορές του για την ακολουθούμενη πολιτική στην Ελλάδα δεν συνάδουν με τη μέχρι τώρα δημόσια παρουσία του.
Λυπάμαι για μια ακόμη φορά θα αναγκαστώ να γίνω δυσάρεστος. Στην πραγματικότητα, η αλήθεια είναι αυτή που δεν είναι ευχάριστη…
Ποιος ήταν ο συνομιλητής όλων αυτών, στα σαλόνια της εξουσίας τους, χρόνια τώρα; Ποιος τους έδινε την έξωθεν καλή μαρτυρία, με την παρουσία του στις κομματικές και άλλες συνάξεις τους, στην τηλεόραση και αλλού;
Να θυμίσω ότι μετά τις πρώτες εκλογές του Μαΐου του 2012, ο Γ. Γραμαμτικάκης με ένα άρθρο του (ΔΕΙΤΕ: «Είμαι κι εγώ λαός, Αλέξη») κατακεραύνωνε τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ επειδή κράτησε αυτή τη στάση και δεν συγκρότησε κυβέρνηση ακόμα και με τις δυνάμεις που μας έβαλαν ή στήριξαν τα μνημόνια, τονίζοντας ότι είχε την ευκαιρία να γίνει εθνικός ηγέτης και έμεινε ηγέτης των συνιστωσών! Και τον κατακεραύνωνε, επίσης, επειδή έμενε σκληρός κατά των μνημονίων, μαζί με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, τη Χρυσή Αυγή και το ΚΚΕ… Και πρόσθετε, θυμίζοντας πολύ τη ρητορική Σαμαρά – Βενιζέλου: «Πέραν όμως από αυτά, υπάρχουν πάντοτε τα κόμματα της Ευρώπης, οι συμφωνίες και η αξιοπιστία μας, ένα μνημόνιο. Το μνημόνιο μπορεί να αλλάξει, να βελτιωθεί, ίσως και να παραμερισθεί. Λίγο ωστόσο βοηθούν σε αυτό οι εσωτερικοί λεονταρισμοί, που έχουν βλάψει πολύ την χώρα κι ωστόσο ακόμα αφθονούν. Το μνημόνιο αλλάζει. Αρκεί να πλεύσεις στην Ευρώπη ως ο εκπρόσωπος μιας Ελλάδος που υποφέρει, διδάχτηκε και τώρα απαιτεί, και λιγότερο ως ο νικητής των όποιων εκλογών»
Ο Γιώργος Γραμματικάκης δεν ήταν που τον Οκτώβριο του 2012, σε μια διάλεξή του στο TEDxAcademy εξόρκιζε, μαζί με τη μιζέρια της τηλεόρασης, τη βεβαιότητα ότι αν δεν αλλάξουν τα πράγματα, έρχονται τα χειρότερα; «Δεν αντέχεται η βεβαιότητα ότι αν συνεχίσουμε έτσι, μας μέλλονται χειρότερα», έλεγε στο ακροατήριο. Και θεωρούσε, όπως πολλοί της καθεστωτικής πολιτικής διανόησης, την κρίση ως μια ευκαιρία να μας φέρει σοβαρότητα και ευθύνη και να συμπαρασύρει την λάσπη…
Ο Γιώργος Γραμματικάκης δεν ήταν που στις 14 Οκτωβρίου 2013 υπέγραφε μαζί με άλλους 57 το κείμενο για την κεντροαριστερά, στο οποίο δεν βρήκαν μια λέξη να πουν για τους ανθρώπους που χάνουν δουλειά, ζωή και πατρίδα από τα μνημόνια; Να θυμίσω τί υπέγραφε; «… η σύγκλιση των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς πρέπει να γίνει με τρόπο που θα διασφαλίζει την πολιτική σταθερότητα από την οποία πρωτίστως εξαρτάται η ανάκαμψη της οικονομίας.
Προτείνεται ο κεντροαριστερός φορέας να συσταθεί τους προσεχείς μήνες μέσα από μία Ιδρυτική Συνέλευση και να εξελιχθεί σε κέντρο επεξεργασιών για το σχέδιο εθνικής ανασυγκρότησης με προτεραιότητα στο πρόγραμμα για τη διπλή αναμέτρηση των ευρωεκλογών-τοπικών εκλογών».
«Πολιτική σταθερότητα», ανάκαμψη οικονομίας», όροι που κυριαρχούν στο λεξιλόγιο Σαμαρά και Βενιζέλου. Μην αντιδράτε, με άλλα λόγια, γιατί κινδυνεύει η πολιτική σταθερότητα και η οικονομία.
Να θυμίσω ότι υπέγραφε το κείμενο με στελέχη του ΠΑΣΟΚ, ανάμεσα στους οποίους ο Νίκος Χριστοδουλάκης, » τσάρος» των κυβερνήσεων Σημίτη;  Ενώ ο ίδιος ο κ. Σημίτης – μη μου πείτε, αθώος του σημερινού αίματος…- δήλωσε για την κίνηση ότι είναι «σωστή κίνηση, που μπορεί να μας βοηθήσει να βγούμε από το αδιέξοδο»…
Να θυμίσω ότι η «κίνηση για τη σύγκληση της κεντροαριστεράς», στην οποία πρωταγωνιστεί, έχει αποδέκτες το ΠΑΣΟΚ του Βενιζέλου και τη ΔΗΜΑΡ, που σήκωσε στην πλάτη της κυβέρνηση της καταστροφής;
Να θυμίσω – για τα προ κρίσης- ότι ήταν γνωστός υποστηρικτής των πολιτικών Σημίτη και των λύσεων Βενιζέλου, ή, ακόμη, ότι «έπαιζε» για υποψήφιος σε κάθε εκλογή με το ΠΑΣΟΚ; Είτε του Σημίτη, είτε του Γ. Παπανδρέου, αν και υποστηρικτής του Βενιζέλου, ακόμη και στα τηλεοπτικά πάνελ των εσωκομματικών εκλογών του ΠΑΣΟΚ;
Ένας διανοούμενος οφείλει να κάνει πολλά σε μια τέτοια εποχή. Και πρώτα πρώτα να βγει μπροστά και με το λόγο να στηρίξει και να αφυπνίσει συνειδήσεις. Δεν το έκανε μέχρι τώρα. Το έκανε σήμερα για πρώτη φορά. Σήμερα μόλις διάβασα κάτι να λέει, αλλά χωρίς να αποδοκιμάσει αυτό που στήριξε με την ευφυία και το λόγο του μέχρι τώρα.
Ας μιλάμε λοιπόν στον κόσμο με όρους αλήθειας, κι όχι απλά απευθυνόμενοι τώρα στο θυμικό του δυστυχισμένου… Γιατί αυτό απλά είναι δημαγωγία, που δεν μας οδηγεί στην επόμενη ημέρα, την οποία αναζητά ο καθηγητής…

Αλέκος Α. Ανδρικάκης

Η μόνη μέθοδος αντιμετώπισης του ναζισμού, ΑΠΟΨΕΙΣ

Η μόνη εγγυημένη μέθοδος αντιμετώπισης του ναζισμού (μια άποψη)

Η αποτρόπαιη δολοφονία των δύο οργανωμένων οπαδών της Χρυσής Αυγής προκάλεσε βέβαια την ενεργοποίηση των συντηρητικών ενστίκτων της κοινωνίας, με τους απαθείς σε όλα νοικοκυραίους να ανακάθονται για να χωθούν όσο μπορούν περισσότερο στην ασφάλεια του καναπέ τους απέναντι από την τηλεόραση, προκάλεσε όμως και έντονο προβληματισμό και τρόμο σε κάθε λογικό άνθρωπο και ενεργό πολίτη για το τι μπορεί να ακολουθήσει.

Σε κάποιες από τις επισκέψεις μου στην Αθήνα κατά το διάστημα των προηγούμενων μηνών, μου έγινε η ερώτηση: Πώς αντιμετωπίζουμε τους ναζιστές;

Η απάντησή μου ήταν ότι με τούβλο στο κεφάλι πάντως όχι, αυτά ήταν μέθοδες άλλης εποχής, τώρα έχει προχωρήσει η φιλοσοφία και η αυτογνωσία σε πολύ βαθύτερα επίπεδα. Έτσι, η σύγχρονη και η πιο εγγυημένη για μακροπρόθεσμη και μόνιμη επιτυχία μέθοδος, είναι η φυσική καλλιέργεια στην κοινωνία, δεν ασχολούμαστε δηλαδή καθόλου με το να αντιμετωπίσουμε επιθετικά το “κακό” διότι το δυναμώνουμε στην διάρκεια του χρόνου, αν και βραχυπρόθεσμα μάς φαίνεται ότι το καταπολεμούμε. Αυτό που έχουμε να κάνουμε μόνο, είναι να σπέρνουμε το “καλό”,ώστε μακροπρόθεσμα να αναπτυχθεί και να κερδίσει τον χώρο, να σκεπάσει το “κακό”, το οποίο δεν θα αντέξει δίχως ήλιο.

Αυτή είναι η μόνη προσέγγιση που πιστεύω ακράδανρα. Κάποιοι που μου έλεγαν ότι είναι πολύ ουτοπική η προσέγγισή μου και ότι δεν έχουμε καμία τύχη αν συμπεριφερθούμε έτσι όπως λέω, ότι δεν θα προλάβουμε να δούμε το αποτέλεσμα της φυσικής μας καλλιέργειας διότι θα μας έχουν ήδη σκοτώσει και άρα κάτι άλλο, πιο δραστικό πρέπει να κάνουμε, το οποίο βέβαια ούτε οι ίδιοι γνώριζαν, είναι οι ίδιοι άνθρωποι που τώρα έχουν προβληματιστεί σφοδρά και νιώθουν την απόλυτη ματαιότητα κάθε άλλης μεθόδου.

Ο φασισμός, ο ναζισμός, κάθε τι που οδηγεί σε βία, σε τρομοκρατία, σε θάνατο, καταπολεμούνται μονάχα με κοινωνική απομόνωση όσων είναι απόλυτοι, αμετανόητοι και επιθετικοί σε κάθε τι διαφορετικό, με ταυτόχρονες συνεχείς σπορές λόγου στην κοινωνία, για μαζική παραγωγή ανθρώπων καλλιεργημένων που θα αποτελέσουν ανάχωμα στην προέλασή τους.

Το αν θα προλάβουμε ή όχι να δούμε τα αποτελέσματα αυτής μας της προσέγγισης είναι το πλέον αδιάφορο διότι, πολύ απλά, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η ζωή στον πλανήτη δεν σταματάει σε εμάς. Προς το παρόν βιώνουμε τα αποτελέσματα της ίδιας προσέγγισης, αυτών που μαζικά και επί δεκαετίες έσπερναν το “κακό” ανάμεσά μας. Αν δεν προλάβουμε να δούμε εμείς τα αποτελέσματα της σποράς μας, θα τα βιώσουν οι επόμενες γενιές και έχουμε χρέος να τους αφήσουμε έναν κόσμο στον οποίον θα ζήσουν και όχι θα αλληλοσκοτωθούν. (απόσπασμα)

Γιάννης Μακριδάκης